Banka Hesabını BaşkasınaKullandırmanın (IBAN Kiralama) HukukiRiskleri ve Cezai Sorumluluk

Günümüzde dolandırıcılık, para aklama, yasa dışı bahis ve terörizmin finansmanı gibi

suçların failleri, yakalanmamak ve paranın izini kaybettirmek amacıyla üçüncü kişilere

ait banka hesaplarını kullanmaktadır. Halk arasında "IBAN kiralama" olarak

adlandırılan bu eylem, hesap sahiplerini ağır hapis cezalarıyla karşı karşıya

bırakabilmektedir.

IBAN Kiralama Nedir ve Neden Suçtur?

Suç şebekeleri; genellikle öğrenciler, işsizler, ev hanımları ve ülkemizdeki mevzuatı

tam bilmeyen yabancı uyruklu kişileri hedef alarak, belirli bir menfaat karşılığında

banka bilgilerini talep etmektedir. Hesap sahibi, sadece hesabını kullandırmakla

kalmayıp, gelen parayı başka hesaplara transfer ederek veya ATM’den çekerek

suçun işlenişine aracılık etmektedir.

Yargıtay’ın Yaklaşımı: Müşterek Faillik mi, Yardım Etme mi?

Uygulamada en çok tartışılan konu, hesabını kullandıran kişinin suçun hangi

aşamasında sorumlu tutulacağıdır.

• Müşterek Faillik: Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri, özellikle menfaat

karşılığı hesabını kullandıran veya gelen parayı bizzat çekip faillere teslim

eden kişileri genellikle "müşterek fail" olarak kabul etmektedir.

• Yardım Eden: Doktrindeki baskın görüş ve bazı güncel kararlar ise; hesap

sahibinin suçun planlanmasında rol almadığı, sadece hazırlık aşamasında

katkı sağladığı durumlarda "yardım eden" sıfatıyla daha az ceza alması

gerektiğini savunmaktadır.

Bilmiyordum Savunması Yeterli mi? (Kastın Tespiti)

Bir kişinin cezalandırılabilmesi için hesabının suçta kullanılacağını bilmesi veya en

azından bu durumu öngörüp kabullenmesi gerekir. Mahkemeler kastı tespit ederken

şu kriterlere bakmaktadır:

• İşlem karşılığında komisyon veya pay alınıp alınmadığı.

• Hesap sahibi ile asıl fail arasında bir güven veya iş ilişkisinin olup olmadığı.

• Düşük emek karşılığında çok yüksek kazanç vaat edilip edilmediği.

• Hesabın kullanıldığı süre ve benzer suç kayıtlarının varlığı.

Önemli İstisna: Yargıtay, aradaki güven ilişkisine (arkadaşlık, komşuluk vb.)

dayanarak ve hiçbir menfaat gözetmeksizin hesabını kullandıran kişilerin, suç

kastının olmadığına hükmedebilmektedir.

Gizli Tehlike: 5549 Sayılı Kanun (Madde 15)

Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağı bilinmese dahi, banka hesabını başkasına

kullandırmak başlı başına bir suçtur. 5549 sayılı Kanun uyarınca, kendi adına fakat

başkası hesabına hareket eden kişi, bu durumu bankaya yazılı olarak bildirmezse altı

aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Mağduriyet Yaşamamak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Hiçbir koşulda banka kartınızı, şifrenizi veya mobil bankacılık bilgilerinizi

üçüncü kişilere devretmeyin.

2. Tanımadığınız kişilerden gelen transfer taleplerine karşı şüpheci olun.

3. Eğer hesabınız bilginiz dışında kullanılmışsa veya şüpheli bir işlem fark

ederseniz derhal ilgili banka ve adli mercilerle iletişime geçin.

Dolandırıcılık suçuna iştirak iddiasıyla hakkınızda soruşturma açılması durumunda,

hukuki sürecin uzman bir avukat aracılığıyla takip edilmesi, iştirak statünüzün ve

kastınızın doğru tespiti açısından hayati önem taşımaktadır.